در دبستان پسرانه شاهد زنجان

با هماهنگي‌هاي قبلي با آقاي نظري مدير محترم اين دبستان از ساعت 2 بعد‌ازظهر تا 6 در اين مدرسه بوديم. در اين مدّت با معلمان مجري طرح و ساير معلمان اين مدرسه، مدير مدرسه و آقاي قائمي جلسه‌اي را برگزار كرديم.
در اين جلسه معلمان مجري طرح آقايان برادري و نور بهمني گزارشي از �عاليـّتهاي خود در اجراي طرح را ارائه كردند. چك ليست‌ها براي هر دانش‌آموز به طور مجزّا تكميل شده است و يك نوبت كارنامه توصي�ي داده شده است كه چك‌ ليست‌ها نيز ضميمه آن است. د�تر ثبت گزارش كه يك د�تر 40 برگ است براي دانش‌آموزان تهيه شده است و پوشة كار كاغذي نيز براي تك‌تك دانش‌آموزان تهيه شده است. بنا به گ�ته معلمان در اين مدرسه از قبل نيز روش توصي�ي است�اده مي‌شده است. معلمان از پيشر�ت دانش‌آموزان به ويژه در كتاب بخوانيم و بنويسيم راضي بودند. كاست نوار قصـّه‌خواني دانش‌آموزان آقاي نور بهمني نيز تهيه شده بود كه به من داده شد. از پرسشنامه براي كسب برخي از اطلاعات مورد نياز از والدين است�اده شده است. از كلاسهاي درس نيز بازديد شد و ميز و نيمكت‌هايشان نو و كلاس بزرگ و مناسب بود. از محتويات وبلاگ طرج و حتي د�تر مجازي خودم نيز پرينت تهيه شده و همين امروز در اختيار معلمان قرار گر�ته بود. مدرسه كامپيوتر داشت اما نرم‌ا�زار windows نداشت و قرار شد كه تهيه شود. همة‌ معلمان اين مدرسه از معلمان با تجربه و علاقه‌مند و نمونه هستند و حتي در كلاسهاي دوّم و چهارم در حال حاضر از روشهاي مشابه ارزشيابي توصي�ي است�اده مي‌شود.
معلمان مجري طرح و دو معلم ديگر حاضر در جلسه معتقد بودند كه حجم دروس زياد است و بايد كم شود و ارزشيابي بايد متناسب با مواد آموزشي بوده و توانايي‌هاي معلم براي سنجش و آموزش در نظر گر�ته شده و آموزشهاي لازم به معلمها داده شود. همچنين بر اين نكته تأكيد نمودند كه .وقتي در ارزشيابي توصي�ي ضع�‌هاي دانش‌آموزان به موقع شناسايي مي‌شود بايد بلا�اصله از طريق معلم و همچنين از طريق معلمان راهنما و كلاس‌هاي جبراني ضع�‌ها برطر� گردد. همچنين بر اين نكته تأكيد شد كه ارزشيابي توصي�ي وقت زيادي از معلم مي‌گيرد و معلمان مجري طرح در اين مدرسه وقت زيادي روي آن صر� كرده‌اند كه حق‌الزحمه اضا�ه‌اي بابت آن دريا�ت نكرده‌اند كه بايد جبران خدمات آنان بشود. تمام صحبت‌ها ضبط شد و موجود است.

با والدين محترم دانش‌آموزان نيز از ساعت 5/4 تا 6 بعد از ظهر جلسه‌اي در مدرسه برگزار شد در اين جلسه اولياء معتقد بودند كه اجراي مو�قيـّت آميز چنين طرح‌هايي در درجه اول به شايستگي‌هاي معلمان برمي‌گردد و از هر دو معلم مجري طرح در مدرسه اظهار رضايت كردند. اكثريت اولياء كه قريب 40 ن�ر بودند از اجراي طرح راضي بوده و اظهار مي‌داشتند كه استرس آنها و بيم‌هايشان خيلي كم شده است. همچنين به قوت انتظار داشتند كه در سال دوم ابتدايي هم اين طرح براي �رزندان آنها تداوم يابد.همچنين پيشنهاد شد كه معلم بچه‌ها در سالهاي بعد نيز همين معلمان سال اول باشد تا از تجارب بدست آمده،است�اده بيشتري شود. تمام صحبت ها ضبط شد.گزارشي تحت عنوان (گزارش تغيير ارزشيابي كمي به كي�ي پايه اول دبستان شاهد پسرانه زنجان 82-81 )تهيه شده است كه آقاي مدير مدرسه به من دادند كه در ادامه مي خوانيد .

خلاصة اقدامات انجام گر�تة‌ طرح تغيير ارزشيابي كمـّي به كي�ي دردبستان شاهد پسرانة زنجان

1- تهيـّة پوشة كار دانش‌آموزان كه در داخل آن تكالي�، كاردستي، كارهاي عملي مربوط به علوم و هنر و … .
2- تهيـّة د�تر ثبت گزارش دانش‌آموزان كه وضعيـّت درسي و ر�تاري آنان در آن ذكر شده است.
3- تهيـّة نوار كاست، كه نمونه‌اي از روان‌خواني دانش‌آموزان در آن ضبط شده است كه حاوي ديكته‌هاي گ�ته شده و خواندن كتاب قصـّه مي‌باشد.
4- تهيـّة چك ليست و كارنامة توصي�ي براي تمامي دانش‌آموزان و تكميل آنها در دو ماهه سوّم و توزيع بين اولياء و نظرخواهي از آنان.
5- تشكيل جلسة توجيهي براي اولياء جهت اجراي طرح مَذْبور.
6- برطر� كردن ضع� درسي دانش‌آموزان از طريق كلاسهاي جبراني طبق سنوات گذشته.
7- تهيـّة پرسشنامه و توزيع آن بين اولياء جهت گردآوري بعضي از اطلاعات كه جهت تكميل كارنامه توصي�ي از طريق مشاهده و مصاحبه به طور كامل امكان پذير نبود.

مسائل و مشكلات بوجود آمده در اجراي طرح:

1- زياد بودن محتوي كتب درسي.
2- وقت‌گير بودن اجراي طرح كه مخصوصاً علـّت انتخاب كارهاي دانش‌آموزان منوط بر ادامة انجام �عاليـّت‌ها در منزل توسـّط معلمين مسئله‌ساز مي‌باشد.
3- كثرت دانش‌آموزان و تنوع مواد درسي.
4- با توجه به اينكه طرح موجود قائم به معلم بوده كه يكي از متغيرها راجع به مو�قيـّت يا عدم مو�قيـّت كه دخيل مي‌باشند چگونگي ديدگاه آنان و ميزان اختصاص زمان به طرح بدون دريا�ت دستمزد كارائي لازم را نخواهد داشت.

محاسن طرح:

1- كاستن اضطراب امتحان از دانش‌آموزان، اولياء و مربيان.
2- ارزشيابي �قط به مح�وظات محدود نمي‌شود و تمام مهارت‌ها، دانستني‌ها و. نگرش‌ها نيز مدّ نظر است.
3- مو�قيـّت معلم در امر تدريس و چاره‌انديشي براي ر�ع مشكل را مشخص مي‌كند.
4- توانايي‌هاي دانش‌آموزان بالاتر مي‌رود و بر م�اهيم كليدي و مهارتهاي عملي و حلّ مسأله تأكيد مي‌شود.
5- از زمان برگزاري امتحانات پاياني صر�ه‌جوئي مي‌شود و مي‌توان به جاي آن تدريس نموده كه در كي�يـّت آموزشي اثر بخش خواهد بود.
سؤالات مطرح شده از سوي همكاران:
1- نحوة برخورد با دانش‌آموزان معلول و دير‌آموز چگونه بايد باشد؟
2- در صورت جابه‌جايي معلم چه بايد كرد؟
3- براي �عاليت‌هاي پرورشي چگونه بايد اقدام كرد؟
4- براي سال دوم چه برنامه‌ريزي‌هايي انجام شده است؟
آقاي برادري يكي از معلمان محترم مجري طرح نيز يادداشتي از تجربة خود در اجراي طرح داشته كه به من دادند. اين يادداشت را در زير مي‌خوانيم.

آثار اجراي طرح ارزشيابي توصي�ي در كلاس من

محمود برادري
آموزگار پاية اول دبستان پسرانة شاهد زنجان

به نام خداوند جان آ�رين


مسئله‌ تربيت مسئلة حيات و ممات ملتهاست.

از زمانيكه كلاس ما تحت پوشش اين طرح قرار گر�ت و ارزشيابي كمي به كي�ي تغيير يا�ت. دانش‌آموزاني كه حال و روز خوشي نداشتند و هر روز به علـّت گر�تن نمرة كم مورد مؤاخذه و سرزنش قرار مي‌گر�تند در كلاس و يا در منزل تحت �شار بودند در داخل طرح قرار گر�تند علاوه بر يادگيري توانستند بر ترس و يا اضطرابي كه از مدرسه داشتند غلبه كرده و يا از شدّت آن بكاهند و اين را هم بگويم كه از دردهاي گوناگوني كه خواسته و يا ناخواسته تحمـّل مي‌كردند رهايي يابند لازم به يادآوري است كساني كه انتخاب شدند تا حدودي عقب‌ماندگي در رشد داشتند، خواه رشد علمي و يا تحصيلي و يا جسمي و يا تصور درستي از قدرت و لياقت خود نداشتند؛ بودند زمانيكه نمره از بين ر�ت توانستند كم‌كم اعتماد به ن�س خود را كه باخته بودند بازيابند و لياقت و ماهيـّت خودشان را نشان دهند.كار و وظاي� خود را به درستي و به موقع و بدون اعمال �شار انجام دهند و هر روز از نيامدن به مدرسه براي خودداري از دادن تكالي� خود به معلـّم دليل مي‌تراشيدند راحت شوند و حتي مي توانم اذعان كنم در ورزش، تغذيه و ر�تارشان تغيير زيادي حاصل شده و حالت هاي د�اعي كه قبلاً به درس و مشق داشتند �علاً ندارند. يعني ميتوان گ�ت كه به آرامش نسبي رسيدند و از نظر جسماني هم به وضع نسبتاً خوبي رسيدند كه مي‌دانيم بيماريهاي بدني زمينه‌ساز تنبلي، بي‌حالي و كم كاري‌ها مي‌باشد.
حتي در بين اين شش ن�ري كه تحت پوشش قرار گر�ت اشخاصي هستند كه علاوه بر غلبه‌كردن به مسخره و نيشخند ديگران و متـّهم شدن به تنبلي و سرزنش‌ها و مقايسه‌ها توانستند از بودن در مدرسه احساس لذت كنند در پايان حاصل اين كارها را از تغيير ارزشيابي مي‌دانيم و بس.